Historie
Ontstaanjaar van Kessel
Het ontstaanjaar van Kessel is onbekend. De oudste oorkonde waarin Kessel genoemd wordt stamt uit het einde van de elfde eeuw en vermeldt: 'comitis Henrici de Casle' oftewel graaf Hendrik van Kessel.
In 1235 was er in ieder geval een dorp Kessel want dan is in een oorkonde sprake van Hermannus, priester in Kessel en in 1236 wordt in de parochiekerk een altaar gesticht door graaf Hendrik IV van Kessel.
Een akte van 11 november 1312 verleent Kessel stadsrechten, maar het is de vraag of deze stadsrechten ooit tot gelding zijn gekomen.
Schepenbank Kessel wordt voor het eerst genoemd in 1363. In dat jaar bestaat er dus zeker een dorps-gemeenschap.
Kasteel Kessel
Het kasteel ligt op een kunstmatige heuvel aan de Maas in Kessel. Op deze heuvel bouwde men rond het jaar 1000 aanvankelijk een houten versterking (een motte). Het doel was het scheepvaartverkeer op de rivier te controleren en tol te heffen. Een eeuw later werd deze versterking vervangen door een vrijwel vierkante, stenen woontoren. De muren waren ongeveer 2 meter dik en opgetrokken uit ijzeroersteen met een kern van maaskiezel en kalkmortel. De afmetingen waren ongeveer vijftien bij vijftien meter. De eerste graaf van Kessel, Hendrik I, was wellicht de bouwer van de eerste woontoren.
In de 12de eeuw werd de woontoren afgebroken. Nadat hij tot even boven de lichtspleten van de kelderverdieping was afgebroken, is de kelder opgevuld met zand. De graven van Kessel bouwden nu van mergelblokken een ringmuurburcht. De heuvel werd aanzienlijk opgehoogd. Op de verhoogde motte werd een ringmuur gebouwd.
In de loop der eeuwen werden er tegen de ringmuur allerlei gebouwen opgetrokken tot er vrijwel geen vrije binnenruimte meer over was. Ook aan de buitenzijde werden twee zware torens gebouwd, die toegang gaven tot de burcht. In 1279 werd Hendrik V, laatste graaf van Kessel, wegens geldgebrek gedwongen het graafschap Kessel, voor zover dat op de linkeroever van de Maas lag, met het kasteel te verkopen aan Reinoud I, graaf van Gelder.
Het kasteel is in 1597 door Staatse troepen in brand gestoken en daarna weer herbouwd met een drie verdiepingen hoog bakstenen gebouw.
Tot in de zestiende eeuw werden die woongebouwen uitgebreid, zelfs tot buiten de ringmuur. Tijdens WO II werd het kasteel verwoest en sindsdien is het een ruïne. In de ringmuur zijn twee bouwfasen te onderscheiden. Net zoals in kasteel Horn is er eerst in baksteen gebouwd en later in mergel.
Nadat de gemeente Kessel het kasteel in 1953 had aangekocht, zijn de overblijfselen in de middeleeuwse sfeer terug gebracht met uitzondering van bouwdelen uit de zeventiende eeuw.
